Rok 2026 rokiem obchodów 650-lecia lokacji wsi Lubatowa
10.01.2026
Rada Miejska w Iwoniczu-Zdroju dnia 23 grudnia 2025 r. podjęła uchwałę w sprawie uczczenia i ogłoszenia roku 2026 rokiem obchodów 650-lecia rocznicy lokacji wsi Lubatowa. Z tej okazji organizowane będą spotkania, imprezy, koncerty, wystawy. Przygotowany zostanie również obelisk upamiętniający ten historyczny moment. Zanim jednak to uczynimy, przedstawiamy kilka najważniejszych faktów na temat wsi.
Historia miejscowości Lubatowa sięga do roku 1376, kiedy to 15 marca w Sanoku został podpisany przywilej lokacyjny wsi przez księcia Władysława Opolczyka. To on zlecił Stanisławowi zwanemu Thoka założenie osady pod nazwą „Górki” położonej nad dwoma potokami: Schowa i Lubachowa. Przyjmuje się, iż jest to właśnie historycznie udokumentowany początek miejscowości. Nazwę Lubatowa wymieniano już we wcześniejszych dokumentach. Najstarsza wzmianka dotyczy roku 1358, kiedy powstały pobliskie Rogi, wówczas odnosiła się do nazwy potoku Lubatowa. Inna informacja pojawiła się w dokumentach dotyczących Krosna, tj. w roku 1367 i tutaj również nie przypisywano do nazwy miejscowości, ale do przepływającej przez te tereny rzeki.
II połowa XIV w. i wiek XV były okresem intensywnego osadnictwa ludzi na terenach Beskidu Niskiego. Przez pierwsze kilkanaście lat właścicielem Lubatowej był Zyndram z Maszkowic, miecznik królewski i rycerz grunwaldzki. W następnych latach wieś zmieniała swoich właścicieli, wśród których możemy wymienić: biskupa Macieja herbu Janina, Piotra z Równego, biskupa Mikołaja Błażejowskiego, Mikołaja Cebrzyka. W XVI wieku w Lubatowej odnotowano już 38 gospodarstw, karczmę i młyn oraz 4 gospodarstwa należące do sołtysa.
W 1636 roku Lubatowa przeszła w ręce Kapituły Przemyskiej. O tym jak rozwijała się miejscowość, pokazują zachowane dokumenty z przeprowadzanych wizytacji kanonicznych. W XVIII w. Kapituła Przemyska zaczęła wydzielać określone tereny Lubatowej, zwane dziś przysiółkami. Do pierwszych z nich należały m.in. Jakiełówka, Nawsie, Młynek, Grobla, Bruśnik, Łąki.
W latach 1911-1920 w Lubatowej został wybudowany kościół parafialny pw. św. Stanisława Biskupa i Męczennika.
Czasy I i II wojny światowej to okres aktywnej mobilizacji lubatowian do walki i przyłączania się do sił zbrojnych: Legionów Polskich, Związków Strzeleckich, Armii Krajowej. Niestety wielu mężczyzn w wyniku akcji zbrojnych poniosła okrutną śmierć. Tragiczne wydarzenia rozegrały się 24 lipca 1944 r., kiedy to 38 mieszkańców Lubatowej została rozstrzelana w Lesie Grabińskim koło Iwonicza. W 1945 r. dokonano ekshumacji ciał i złożenia w zbiorowej mogile według projektu Stanisława Jakubczyka, miejscowego malarza i rzeźbiarza, obok kościoła parafialnego w Lubatowej.
Za udział w akcjach zbrojnych, za ofiarną walkę z okupantem Lubatowa została odznaczona Krzyżem Walecznych.
Lata powojenne to czas odbudowy wsi, przeprowadzenia elektryfikacji oraz doprowadzenia linii gazyfikacyjnej oraz uruchomienia linii PKS. W latach 60-tych wybudowano Spółdzielczy Ośrodek Zdrowia, aktywnie działała już Straż Pożarna, powstała biblioteka gromadzka. W II połowie XIX w. została założona szkółka parafialna, a w 1904 r. oddano do użytku „starą” szkołę, a w 1961 r. obecną Szkołę Podstawową. 3 września 2002 roku odbyła się uroczystość nadania Gimnazjum Publicznemu w Lubatowej imienia Jana Pawła II. 31 sierpnia 2019 r. został oddany do użytku nowy budynek przedszkola w Lubatowej.
Obecnie na terenie Lubatowej działają prężnie liczne organizacje religijne, w tym Rada Duszpasterska, Akcja Katolicka, Krąg Domowego Kościoła, Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży, KSM Kids, Rycerstwo Niepokalanej, Dzieło Pomocy Powołaniom, Grupa Modlitewna, Róże Różańcowe, Chór Effatha oraz społeczne: Zespół Ludowy „Lubatowianie”, OSP Lubatowa, Koło Gospodyń Wiejskich, Towarzystwo Miłośników Lubatowej, Stowarzyszenie Ludzi Aktywnych „ARES”, LKS Lubatowa, Towarzystwo Sportowe Niedźwiadki Lubatowa.
Historia miejscowości została spisana w pięciu Księgach Jubileuszowych wsi Lubatowa oraz w Zeszytach Lubatowskich.
Obecnie to druga pod względem liczby mieszkańców miejscowość gminy. Wieś liczy 3434 osób według stanu na 30 listopada 2025 roku. Na jej terenie działają małe i średnie przedsiębiorstwa. Wieś rozciąga się wzdłuż głównej drogi na odcinku około 7 km, powierzchnią obejmuje 17,17 km². Miejscowość ma bogatą 650-letnią historię, piękne tradycje, obyczaje oraz charakterystyczną gwarę lubatowską. Lubatowa to wieś położona w dolinie rzeki Lubatówki. Otoczona pięknymi wzgórzami, należy do najbardziej malowniczych wsi Beskidu Niskiego.
Powrót








